خواستار بركنارى افراد بىاستعداد از مصادر امور ( نامستعدان ، عدم استعداد ) عزل عمّال متعدى ، قلع و قمع متمردان و معاندان ، منع مزاحمت ظلمه و متعديان ، دفع ظلم و تعدى ، قطع مخاصمات ، بركنارى تشنگان بوادى ظلم و عدوان ميگردد و توصيه مىكند كه امور مهم بدست اشخاص سبك مغز ، نادان و تصادفى سپرده نشود و غيره . دلايل ناچيزى كه از كتاب محمّد نخجوانى آورديم شاهد بشر دوستى او ، برخورد واقع‌بينانه‌اش با واقعيت ، دفاع از حقوق ستمديدگان ( اعانت مظلومان ) و دفاع از منافع رعاياى فرارى و پراكنده شده ، طلب استثمار متعادل طبقه مولد ، ايجاد شرايط براى رشد نيروهاى مولد و بهبود وضع مادى قشرهاى وسيع اهالى و براى رفع ظلم ، تعدى ، بيعدالتى ، بيرحمى و غيره مىباشد ( مواد ظلم از صفحه وجود به كلى منقلع و متمحى گردد ) . محمّد نخجوانى در اثر خود بارها از وحدت ، يكپارچگى ، يك‌رائى و پايدارى در امر اداره دستگاه دولت سخن ميگويد ( دوستى و موافقت ) . « 1 » در حقيقت بنا بشهادت تاريخ بيقين ميتوان گفت كه در اثر وحدت و موافقت ميتوان در كليه جهات و كليه امور پيروزى خود را تامين كرد . نگارنده اين سطور به پيروى از همين استدلال ، زمانى در يكى از مقالات نوشته است كه « حوادث تاريخى ثابت مىكند كه هرگاه در داخل يك دولت

--> ( 1 ) - محمّد نخجوانى ، كتاب ياد شده ، جلد 1 ، قسمت 1 ، ص 411 - 419 ؛ . . . آنچه درين باب مخلص دولتخواه را از طلب محبت و مودت و مصافات و موافقت روى نمود معلوم علوم شريفه گردانيد . . . ص 412 و نيز بنگريد : جلد 1 قسمت 2 ، ص 121 - 126 .